İç / Dış İskonto ve İç Verim Oranı (IRR) Hesaplama Aracı
Bir senet veya çekin vadesi gelmeden nakde çevrilmesi işlemine kırdırma (iskonto) denir. Bankalar ve finans kuruluşları bu işlem için bir iskonto ücreti keser. Ancak bu kesinti iki farklı matematiksel yöntemle hesaplanabilir: iç iskonto ve dış iskonto.
| Özellik | İç İskonto (Gerçek) | Dış İskonto (Ticari) |
|---|---|---|
| Oran uygulandığı değer | Peşin değer (ödenecek para) | Nominal değer (senet tutarı) |
| İskonto tutarı | Daha düşük | Daha yüksek |
| Peşin değer | Daha yüksek | Daha düşük |
| Kullanım alanı | Teorik, hakkaniyetli hesaplay | Bankacılık uygulaması (standart) |
Türk bankacılık uygulamasında yaygın olarak dış iskonto (ticari iskonto) kullanılır. İç iskontoya kıyasla müşteri açısından dezavantajlı görünse de standartlaşmış olması nedeniyle tercih edilir.
Senet kırdırma, elinizdeki vadeli bir senedi bankaya bırakarak karşılığında peşin para almanız işlemidir. Banka, vade tarihine kadar geçen süre için faiz niteliğinde bir iskonto bedeli keser ve size kalan tutarı öder.
İç İskonto: Peşin Değer = Nominal / (1 + Oran × Vade/360)
Dış İskonto: İskonto = Nominal × Oran × Vade/360
Peşin Değer = Nominal − İskonto
İç Verim Oranı (IRR — Internal Rate of Return), bir yatırımın tüm nakit akışlarının bugünkü değerini sıfıra eşitleyen iskonto oranıdır. Başka bir deyişle, yatırımın kendini tam olarak karşıladığı yıllık bileşik getiri oranıdır.
Yatırım kararlarında IRR şu şekilde yorumlanır:
Formül: NPV = Σ [CF_t / (1+r)^t] = 0 → r = IRR